KARTONPİYER ÖZEL İMALAT

(El yapımı, proje bazlı ve restorasyon uyumlu üretim)

1️⃣ Kartonpiyer Özel İmalat Nedir?

Hazır kalıptan çıkan seri ürün değil;
mekâna, ölçüye ve tasarıma özel, çoğu zaman tek seferlik üretilen kartonpiyerlerdir.

Kullanım alanları:

• Tavan göbekleri

• Bordür ve silmeler

• Korniş ve pervazlar

• Klasik & restorasyon uyumlu süslemeler

• Cami, konak, köşk, yalı işleri

2️⃣ Ön Hazırlık ve Ölçü Alma

 Ölçü alma:

• Mekânın net ölçüleri alınır

• Köşe açıları (90° mi, kırık mı) kontrol edilir

• Tavan kot farkları ölçülür

• Duvar eğrilikleri not edilir

Ölçü hatası = kalıp hatası = iş bozulur

3️⃣ Model (Pozitif) Hazırlama

Özel imalatın kalbi burasıdır.

 Model yapım yöntemleri:

• El oyma (klasik motifler)

• Çıta + alçı model

• CNC çıkışlı strafor model (sadece taslak)

Model:

• Gerçek ölçekte hazırlanır

• Simetri ve akış kontrol edilir

• Motif derinliği netleştirilir

 Model ne kadar düzgünse, kalıp ve ürün o kadar kaliteli olur.

4️⃣ Kalıp Alma İşlemi

 Kalıp türleri:

• Silikon kalıp (ince detaylı işler)

• Jelatin + alçı kalıp (düz ve sade işler)

• Fiberglas destekli kalıp (uzun ve ağır parçalar)

 Kalıp alma sırası:

1. Modele ayırıcı (sabun, vazelin)

2. Silikon/alçı dökümü

3. Donma sonrası destek kalıbı

4. Kuruma ve temizleme

 Kalıp içi pürüzlü olursa ürün de pürüzlü çıkar.

5️⃣ Alçı Karışımı (Reçete)

 Temel karışım:

• Alçı (saten veya döküm alçısı)

• Su (temiz ve soğuk)

• Elyaf veya cam tülü (güçlendirme için)

 Püf noktaları:

• Alçı suya serpilerek atılır

• Karıştırma kısa ve kontrollü yapılır

• Hava kabarcığı kalmamalı

 Fazla karıştırma alçıyı öldürür.

6️⃣ Döküm (İmalat) Aşaması

 Uygulama:

• Kalıp hafif nemlendirilir

• İlk kat alçı detaylara fırçayla yedirilir

• Elyaf yerleştirilir

• Ana dolgu dökülür

• Mastar çekilir

 Parça kalınlığı dengeli olmalı (çok ince kırılır, çok kalın ağır olur)

7️⃣ Kurutma ve Temizleme

• Parçalar doğal ortamda kurutulur

• Direkt güneş ve rüzgâr yasaktır

• Çapaklar bisturi ile alınır

• Ek yerleri kontrol edilir

8️⃣ Yerinde Montaj

 Montaj yöntemi:

• Alçı + özel yapıştırıcı

• Duvara ve tavana sabitleme

• Ek yerlerinin alçıyla doldurulması

• Derzlerin gizlenmesi

 Montaj sırasında su terazisi şarttır.

9️⃣ Boya Öncesi Hazırlık

• İnce zımpara

• Toz alma

• Astar (nefes alabilen)

• Boyaya hazır hale getirme

 Plastik boya yerine kireç veya mineral boya tercih edilir (özellikle restorasyon işlerinde).

En Sık Yapılan Hatalar ⚠️

• Hazır kartonpiyeri “özel imalat” diye sunmak

• Kalıpta ayırıcı kullanmamak

• Fazla suyla alçı hazırlamak

• Montajda terazisiz çalışma

• Yaş alçıyı taşımak

 Usta Tavsiyeleri

• Kalıp temizliği ustalığın aynasıdır

• Her parça numaralandırılmalı

• Montajdan önce kuru deneme yapılmalı

• Detay ne kadar inceyse, sabır o kadar fazla